Korzenie designu – dawne rzemiosło spotyka współczesne projektowanie podczas Metropolitan Design Week
4 września 2026Skąd czerpie współczesny design? Z nowych technologii, eksperymentów i odważnych koncepcji, ale jego źródeł warto szukać znacznie głębiej – w tradycyjnym rzemiośle, naturalnych materiałach i wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie. 13 września w skansenie odbędzie się wydarzenie „Korzenie designu”, będące częścią Metropolitan Design Week.
Współczesne projektowanie kojarzymy najczęściej z nowoczesnymi technologiami, architekturą, wzornictwem przemysłowym czy cyfrowymi interfejsami. Tymczasem wiele zasad, które dzisiaj uznajemy za podstawy dobrego designu, stosowano na długo przed pojawieniem się samego pojęcia projektowania.
Funkcjonalność, trwałość, oszczędne gospodarowanie materiałem, ergonomia, estetyka i dostosowanie przedmiotu do potrzeb człowieka – wszystko to przez stulecia było częścią codziennej pracy rzemieślników.
Właśnie do tych źródeł sięga wydarzenie „Korzenie designu – pokazy dawnego rzemiosła podczas Metropolitan Design Week”.

Zanim powstał design, było rzemiosło
13 września w godzinach od 13.00 do 15.00 przestrzeń skansenu stanie się miejscem spotkania tradycji ze współczesnością. Odwiedzający będą mogli obserwować pracę rzemieślników, poznać dawne techniki oraz samodzielnie spróbować swoich sił w kilku dziedzinach tradycyjnego rękodzieła.
To okazja, aby zobaczyć, jak z pozornie prostych materiałów, przy wykorzystaniu tradycyjnych narzędzi i umiejętności rozwijanych przez pokolenia, powstawały przedmioty łączące funkcjonalność z pięknem.
W programie znalazły się:
- haft przy chałupie z Małej Istebnej,
- filcowanie na łące przy zagrodzie pasterskiej,
- kowalstwo przy kuźni z Zamarsk,
- ceramika w zagrodzie z Krasów,
- rzeźbiarstwo w szopie na wozy z Kobióra.
Nie będą to więc jedynie pokazy. Uczestnicy otrzymają możliwość bezpośredniego kontaktu z materiałem, narzędziami i technikami, które przez dziesięciolecia, a niekiedy stulecia, kształtowały kulturę materialną regionu.
Tradycja jako inspiracja dla współczesnych projektantów
„Korzenie designu” mają zwrócić uwagę na relację pomiędzy dawnym rzemiosłem a współczesnym projektowaniem.
Czy wzór haftu może inspirować dzisiejszego grafika lub projektanta tkanin? Czy konstrukcja dawnego mebla może podpowiadać rozwiązania współczesnemu designerowi? Czego projektant może nauczyć się od kowala, garncarza lub rzeźbiarza?
Takie pytania nabierają szczególnego znaczenia w czasach, kiedy coraz częściej mówi się o projektowaniu zrównoważonym, ograniczaniu odpadów, ponownym wykorzystywaniu materiałów oraz tworzeniu przedmiotów, które mają służyć człowiekowi przez wiele lat.
Dawny rzemieślnik nie nazywał swojej pracy „designem”. Musiał jednak doskonale znać właściwości drewna, gliny, metalu, wełny czy tkaniny. Wiedział, ile materiału potrzebuje i jak go wykorzystać. Tworzony przedmiot musiał być praktyczny, trwały, a jednocześnie mógł posiadać indywidualną formę i ornament.
W tym sensie tradycyjne rzemiosło okazuje się zaskakująco współczesne.
Czym jest Metropolitan Design Week?
Metropolitan Design Week to nowa inicjatywa rozwijana w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Jej celem jest stworzenie przestrzeni współpracy pomiędzy samorządami, instytucjami publicznymi, uczelniami, projektantami, sektorem kreatywnym, biznesem i przemysłem.
Organizatorem przedsięwzięcia jest Centrum Kultury Victoria w Gliwicach, a Gliwice pełnią rolę gospodarza pierwszej edycji wydarzenia.
Hasłem inauguracyjnej odsłony MDW jest „Poznajmy się”. Idea jest prosta, ale ważna – odkryć potencjał projektowy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii i pokazać, kto tworzy, projektuje, eksperymentuje i rozwija nowe idee tuż obok nas.
Design rozumiany jest przy tym bardzo szeroko. Nie ogranicza się do projektowania atrakcyjnych przedmiotów. Dotyczy przestrzeni miejskiej, architektury, komunikacji wizualnej, mody, książek, produktów przemysłowych, aplikacji, usług czy elementów miejskiej infrastruktury.
Nawet ławka, kosz na śmieci, tablica informacyjna czy wiata przystankowa są efektem procesu projektowego i mogą wpływać na jakość naszego codziennego życia.
Design w wielu miastach Metropolii
Program Metropolitan Design Week obejmuje kilkadziesiąt wydarzeń odbywających się w Gliwicach, Katowicach, Bytomiu oraz innych miastach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.
Jednym z głównych miejsc festiwalu będą zabytkowe Ruiny Teatru Victoria w Gliwicach, gdzie zaplanowano między innymi wystawę główną i panele dyskusyjne. Kolejna przestrzeń przy ul. Zwycięstwa 36 zostanie przeznaczona na wystawy, warsztaty i spotkania.
Program obejmie dyskusje, prezentacje, warsztaty i wykłady dotyczące wpływu projektowania na codzienne życie, rozwoju przemysłu, konkurencyjności przedsiębiorstw, rewitalizacji zabytków, projektowania publikacji, mody, komunikacji czy gier komputerowych.
Metropolitan Design Week zostanie oficjalnie zainaugurowany 16 września i potrwa do 20 września.
Powrót do źródeł
W tym szerokim programie „Korzenie designu” zajmują miejsce szczególne. Zamiast spoglądać wyłącznie w przyszłość projektowania, wydarzenie proponuje podróż w przeciwnym kierunku – do jego początków.
- Do ręcznej pracy.
- Do materiału.
- Do doświadczenia.
- Do wiedzy zdobywanej przez lata i przekazywanej kolejnym pokoleniom.
Spotkanie w skansenie może pokazać, że pomiędzy tradycyjnym warsztatem rzemieślniczym a współczesnym studiem projektowym istnieje znacznie więcej podobieństw, niż mogłoby się wydawać.
Zmieniły się narzędzia i technologie, ale pozostało podstawowe pytanie: jak stworzyć rzecz, która będzie jednocześnie potrzebna, funkcjonalna i piękna?
Być może właśnie dlatego powrót do tradycyjnego rzemiosła nie musi oznaczać nostalgicznego spoglądania w przeszłość. Może być inspiracją do projektowania przyszłości.
Bo zanim powstał design, było rzemiosło. I wiele dobrych pomysłów nadal ma swoje korzenie właśnie tam.
Korzenie designu – informacje praktyczne
13 września 2026, godz. 13.00-15.00
Bilety:
- normalny – 25 zł
- ulgowy – 15 zł
- specjalny – 5 zł
Wydarzenie odbywa się w ramach Metropolitan Design Week.
Projekt Metropolitan Design Week realizowany jest dzięki wsparciu Instytutu Przemysłów Kreatywnych – instytucji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – w ramach programu „Rozwój Sektorów Kreatywnych”.
Organizacja: Miasto Gliwice, Centrum Kultury Victoria, SOKKA
Partner strategiczny: Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Partner główny: Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna
Patronat merytoryczny: Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach oraz wydziały Politechniki Śląskiej.
Echo Chorzowa, informacje, wiadomosci, aktualnosci


